Daoud Abdel Sayed: Het Belang van de Overleden Egyptische Regisseur

Daoud Abdel Sayed: De Legendarische Regisseur van de Egyptische Cinema

In 1991 namen mijn ouders me voor de tweede keer in mijn leven mee naar de bioscoop. Ik was acht jaar oud en door de talloze uren die ik eerder op televisie had doorgebracht, was ik redelijk bekend met de Egyptische cinema.

De film was “Kit Kat”, met in de hoofdrol Mahmoud Abdel Aziz, een van de grootste filmsterren van de jaren ’90, en het was de meest succesvolle komedie van dat jaar. “Kit Kat” was absoluut geen familievriendelijke film waarvan je zou verwachten dat een achtjarig kind er plezier aan zou beleven.

De film, gebaseerd op de roman “The Heron” van Ibrahim Aslan uit 1983, vertelt het verhaal van Sheikh Husni (Abdel Aziz), een blinde en rebelse man. Sheikh Husni is een man die weigert zijn handicap te accepteren, en de film zit vol met seksuele en existentiële thema’s. Tegelijkertijd is het doordrenkt van een duidelijke politieke ondertoon.

De Erfenis van Daoud Abdel Sayed

Met mijn onschuldige achtjarige zelf kon ik geen van deze thema’s begrijpen, maar de film was absoluut komisch, zeer grappig. De onverantwoordelijke gedragingen van Sheikh Husni maakten hem tot een van de meest geliefde helden van de Arabische cinema in de jaren ’90. “Kit Kat” was de eerste Egyptische film die ik in de bioscoop zag en terwijl Hollywood zijn heerschappij in de regio voortzette, ontstak het mijn liefde voor de Egyptische cinema.

Jaren later ontdekte ik dat de regisseur van de film, Daoud Abdel Sayed, aan het begin van het millennium de meest geliefde en invloedrijke auteur van Egypte was geworden. Hij overleed op 27 december. Sociale media en de Arabische pers stroomden over van eerbetonen aan een van de meest spirituele regisseurs van de Egyptische cinema.

De Realisme en Thema’s van de Egyptische Cinema

In tegenstelling tot zijn grote meester Youssef Chahine, zijn Abdel Sayed’s films meestal niet ver buiten de Arabische wereld gegaan. Echter, zijn verzet tegen het Sisi-regime voegde een laatste opvallende touch toe aan zijn 40-jarige carrière. Geboren in 1946 in Caïro in een Koptisch christelijke familie, volgde Abdel Sayed zijn opleiding aan het Hoogste Filminstituut, de enige film school in Egypte op dat moment.

Abdel Sayed begon zijn filmcarrière in 1967, het jaar van de Zesdaagse Oorlog, als assistent van twee grote Egyptische regisseurs: hij werkte met Kamal El Sheikh aan “De Man die zijn Schaduw Verloor” en met Chahine aan “Aarde”. Tussen 1976 en 1980 regisseerde hij korte films die kunst en onderwijs onderzochten tegen de achtergrond van culturele achteruitgang. In 1985 maakte hij zijn lange speelfilmdebuut met “El-Sa‘alik” (De Zwerver).

Succes met Kit Kat

“Kit Kat” was een belangrijk keerpunt in de carrière van Abdel Sayed. De film behandelt de afhankelijkheid van Sheikh Husni van drugs, vrouwen en het leven. Zijn zoon Youssef (Sherif Mounir) leeft in een buurt in Imbaba die langzaam vergaat onder economische stagnatie, terwijl hij droomt van een ontsnapping naar Europa.

Abdel Sayed slaagde er misschien voor het eerst in om een perfecte balans te vinden tussen compromisloze kunst en massavermaak. Onder de gekke humor van de film ligt een diepe wanhoop. “Kit Kat” is een levendig portret van een marginale gemeenschap; deze gemeenschap is verwoest door dezelfde kapitalistische krachten die ook aanwezig zijn in de andere films van Sayyid Marzouk en Abdel Sayed.

Laatste Films en Politieke Reacties

Abdel Sayed begon de 21e eeuw met “Ard al-Khof” (Land van Angst). Deze film is een van zijn diepste en meest filosofisch uitdagende werken. In 2010 reflecteerde hij met “Rasayel el-Bahr” (Berichten uit de Zee) het veranderende gezicht van Egypte. In zijn laatste film schetste hij een portret van Alexandrië waar individuele privacy afneemt en verlangen en afwijking worden bestraft.

De mislukking van de 2011-revolutie en de neoliberale politiek van het nieuwe regime hebben Abdel Sayed’s artistieke houding beïnvloed. Zijn verklaring om de verkiezingen van 2018 te boycotten leidde tot een rechtszaak tegen hem.

Conclusie en Oproep

Daoud Abdel Sayed was niet alleen een regisseur, maar ook een inspiratiebron voor vele generaties. Hij zal worden herinnerd als een kunstenaar die de Egyptische cinema provokeerde, uitdaagde en verlichtte.

Wat denkt u van Daoud Abdel Sayed? Neem een kijkje voor meer artikelen over zijn erfenis en de toekomst van de Egyptische cinema!